Toerako's

KWEEKVERSLAGEN VIND U ONDERAAN

Fischer toerako

Ringmaat:  8 mm kunststofring

Wetgeving: Cites Bijlage B appendix II

Wetenschappelijk: Tauraco fischeri

Afrikaans: Rooinekloerie

Engels:     Fischer's Turaco

Frans:      Touraco de Fischer 

Duits:       Fischerturako

Taxonomische status: full species

Status in de natuur:  NT ( gevoelig)

TSN: 555328 

Ondersoorten: 2 ondersoorten bekend;

• Tauraco fischeri fischeri  citaat: (Reichenow, 1878)
• Tauraco fischeri zanzibaricus  Citaat:(Pakenham, 1938)

Verspreidingsgebied en ondersoorten

       Tauraco fischeri fischeri:

            Komt voor in Kenya, Somalia, and Tanzania

       Tauraco fischeri zanzibaricus:

           Komt voor in Zanzibar

Beschrijving

Fischer toerako heeft een op opvallende rode kuif met aan de bovenzijde een witte en zwarte bovenlijn (gestippeld). De rode lijn gaat door tot in de nek. Ze hebben een rode ring rond het oog, onder het oog is een witte horizontale streep, vooraan aan het oog tot ongeveer midden van het oog is ook een witte streep.

De buik is groen, de rug heeft een blauw purperen schijn.

Biotoop en voedsel

Deze vogel verkiest een volwassen bos en voed zich daar met de beschikbare vruchten.

Gedrag

Ze durven wel eens agressief uit de hoek komen tegen hun partner.

Bijzonderheden

Orde: Musophagiformes

Familie: Musophagidae

Kleed: zien er het hele jaar hetzelfde uit

Lengte: 40 cm

gewicht: 227-283 gram

Geslachtsrijp: 1 a 3 jaar

Legperiode: februari tot eind oktober (in de natuur)

************************************************************************************

   KWEEKVERSLAG  door Johan Convens 2026

De fischer toerako

In 2014 kon ik van een collega een koppel fischer toerako’s overnemen.

Hij wilde minder hand opfok. De fischer’s zijn nogal wispelturig op dat gebied. Hij had er dat jaar al 4 jongen van.

Zelf heb ik er dat jaar ook nog 3 gekweekt.

Ik vind fischer één van de mooiste toerako’s. Ze horen wel bij de agressiefste toerako’s. Het is een grote liefde die plots omslaat in agressie. Als de pop op die momenten niet kan schuilen wordt ze afgemaakt. Het gebeurt ook dat de pop jaagt achter de man, maar dit is zeer zeldzaam.

Volgens sommige kwekers ligt de oorzaak bij de voeding, nl. de fruitkorrels T16 of T20.

Na enkele jaren ups en downs heb ik de pop op tijd kunnen redden. Spijtig genoeg is het ook al eens te laat geweest.

De man een dag of 3-4 apart zetten en ze dan terug samen plaatsen is ook al gedaan. Soms komt de grote liefde dan terug en volgt er nog een ronde. Als de kuif geplukt is zet ik ze pas samen als ze terug volgroeid is.

Wat ik ook gedaan heb is verschillende schuilplaatsen voorzien. Op meerdere plaatsen eten zetten. Van de man de slagpennen van één vleugel af knippen.

Een andere man bij de pop zetten kan ook. Die moet zichzelf dan bewijzen.

Maar na een maand had ik terug bevruchte eieren.

Ik heb ondertussen meerdere koppels. Na enkele jaren zijn er wel bepaalde dingen die helpen.

Het eerste jaar als de pop jonger is dan de man, ook al is het maar 2 maanden, ze in 2 vluchten naast elkaar zetten. De pop wel voorzien van een nest. Als ze veel in het nest gaat, soms al eens eieren gelegd heeft, dan plaats ik de man er pas bij en dan heb je meer kans dat goed gaat.

Ik heb enkele jaren geleden 4 koppels aan liefhebbers verkocht. Een jaar later was er geen pop meer over.

Bij oudere koppels komt er meestal ruzie na het eerste ei. De man wil dan dat de pop op het nest gaat. Als het 2^e ei gelegd is komt er meestal rust. Maar zodra de pop iets te lang van het nest gaat, begint de man te jagen tot ze terug op het nest zit. Bij de fischers zijn de mannen meestal geen goede broeders.

Ik ruil de eieren meestal na 2 dagen door onbevrucht eieren of kunst eieren.  Deze worden wel enkele uren in de broedmachine gelegd zodat ze niet koud aanvoelen. Ook al broed de man niet, als de pop op het nest gaat is de man tevreden. Ik laat de eieren heel de broedtijd liggen.

Omdat de fischers zeldzaam zijn en ik zeker wil dat we er enkele kweken, brengt ik ze met de hand groot. Maximaal 3 weken voeren en dan moeten ze zelf eten, zodat ze niet te tam worden.

Als er eieren zijn van een andere soort die iets vroeger uitkomen, vb. witwang toerako, en ook al is een ei van de witkuif toerako, er onder gelegd.  Ze moeten het ook leren.

Als ik niets heb om eronder te leggen doe ik ei stuk door een klein gaatje of barstjes er in. Na 1 of 2 dagen verwijderen ze zelf het ei en is er geen ruzie in het hok.

Na een 3-tal weken beginnen ze opnieuw. In het najaar als de man nog driftig is en de pop geen zin meer heeft, kan er nog wel is ruzie komen.

Als de man nog begint te jagen achter de pop vang ik hem er uit. In de winter mag hij terug.

Als het echt niet klikt moet je 1 van de 2 ruilen.

De fischer toerako is er zo weinig dat ik regelmatig mijn kweek terug tegen kom. Het is niet gemakkelijk om onverwant te vinden.

Ik kon dit jaar een man kopen van een Italiaan. Toen ik hem thuis kreeg zag is dat hij een Tsjechische ring aan had.

Ik heb met één persoon contact in Tsjechië. De fischer kwam van hem en van waar kwamen de oudere toerako’s?  Zij kwamen uit Nederland.

Contact opgenomen met deze kwekers en hun toerako’s komen uit België, waar ook mijn toerako’s van komen.

Elk jaar ruilen we wel jongen onder elkaar om toch wat mix te hebben.

Hopelijk kunnen we deze soort toch nog lang in onze collecties houden.

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

KWEEKVERSLAG door Joris Franssen

Ongeveer 6 jaar geleden kwamen we in het bezit van fischer toerako's. Op de toerakodag, georganiseerd door de toerakowerkgroep van Aviornis, konden we een mooi onverwant koppel kopen. We werden destijds wel al gewaarschuwd voor het tempramentvolle karakter van deze toerakosoort. We waren echter zo onder de indruk van deze prachtige kleuren en bijzondere tekening op het hoofd, dat deze goed bedoelde waarschuwingen ons geenszins tegenhielden. Tot op heden vind ik de Fischer toerako één van de mooiste toerakosoorten en we genieten er volop van.

Onze toerako's worden gehuisvest in een geïsoleerde binnenvolière van 1 tot 2 m². De binnenvolière wordt in de winter op een minimumtemperatuur gehouden worden van 5°c. Wanneer het vriest worden de toerako's ingesloten. Het zijn echter slimme vogels die bij vorst meestal zelf al bedacht hebben om lekker warm binnen te gaan zitten. Onze buitenvolières verschillen in grootte maar zijn 10 tot 12 m² groot. De buitenvolières zijn goed beplant. De toerako's eten de bladknopjes van verschillende planten, zoals bijvoorbeeld de liguster. Daarnaast zorgt de dichte beplanting voor goede schuilmogelijkheden op de momenten dat de toerako's elkaar minder aardig vinden. Toerako's laten de beplanting goed intact. Hierdoor kun je de leefomgeving heel natuurlijk maken. Een mooi onderdeel van de tuin.

De toerako's krijgen iedere dag een bakje fijn gesneden fruit. Dit bestaat in ieder geval uit appel en wordt door het jaar aangevuld met ander fruit dat voorhanden is. Daarnaast hebben ze de beschikking over t20 fruitkorrel van Nutribird.

Het temprament, zou ik graag zeggen dat het wel meevalt met de fischer toerako's maar dat is helaas niet zo. In de eerste jaren heb ik het hennetje een paar keer op tijd kunnen redden. Vaak was ze dan wel al licht beschadigd aan haar hoofd. Tegenwoordig begrijp ik ze al beter. Wanneer er eieren in aantocht zijn, wordt het vrouwtje zelf heel fel. Ze staat dan haar "mannetje" wel. Ze voeren elkaar, roep regelmatig en vinden elkaar fantastisch. Dit gaat goed tot de eieren gelegd zijn. Dan moeten we oppassen! Het hennetje wordt veel rustiger en het mannetje begint meteen te jagen. Op dit moment neem ik geen risico en zet ze appart. Zo gouw het vrouwtje weer praatjes begint te krijgen, zet ik ze voorzichtig bij elkaar. In de meeste gevallen zie je binnen 5 min. of de liefde hersteld is. En dan gaat het goed tot het volgende legsel. Dit proces herhaalt zich ongeveer 10 keer per jaar. In de winter zet ik ze appart in aangrenzende volieres zodat ze elkaar niets kunnen aandoen maar wel kunnen blijven zien.

Voor de kweek heb ik 3 jaar moeten wachten op eieren van onze fischers. Dit is vrij lang, ik ken voorbeelden dat ze al na ruim een jaar beginnen met leggen. Van de 7 soorten toerako's die wij bezitten, zijn de fischers altijd de eerste die beginnen te leggen. In de tweede helft van maart worden de eerste eitjes gelegd. Dit gaat vervolgens door tot eind oktober. Om de 3 tot 4 weken worden 2 eieren gelegd, bij hele hoge uitzondering drie eieren. Onze fischers leggen in een lege wijnkist gevuld met hooi. Zoals bij vele toerako's zijn de eieren nagenoeg rond. Zelf broeden mijn fischers helaas niet. Dan blijven er twee opties over: op zoek naar pleegouders of de broedmachine met daarna handopfok. Afgelopen jaar hebben zowel mijn roodkuiftoerako's als schildtoerako's jonge fischers uitgebroed en opgekweekt. Daarnaast hebben we verschillende fischers met de hand opgekweekt.

Handopfok is intensief maar ook heel leuk. Het vergt veel discipline, maar het resultaat is direct zichtbaar want jonge toerako's groeien snel. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat handopfok in ons geval alleen mogelijk is omdat mijn vrouw Suzanne ook bereid is hier veel tijd aan te besteden en ook kan combineren met haar werk. Wanneer ik overdag werk, neemt zij de voedingen voor haar rekening. De fischer toerako eieren komen uit na 23 dagen in een bakje in een opfokkast geplaatst. De temperatuur houden we op 35°c. De eerste 24 uur krijgen de jongen geen eten, hooguit een beetje water.  De kuikens moeten eerst de dooier die ze uit het ei hebben meekrijgen, verwerken. Als dit niet gebeurt, blijft er een dooierrest in het kuiken achter die kan gaan ontsteken met allerlei narigheid tot gevolg. Daarna gaan we heel dunne, waterige voeding toedienen. Wij gebruiken handopfokvoer van Avian, maar er zijn ook andere merken beschikbaar. Het waterige papje wordt toegediend op een temperatuur van ca.35°c. In het begin voeren we de kuikens 6 keer per dag, om de 3 uur. Iedere dag word het papje iets dikker gemaakt. Na 2 tot 3 weken beginnen we met het bijvoeren van kleine stukjes fruit en geweekte t20 korrels. Het duurt dan niet lang meer of de jonge toerako's zijn zelfstandig. Babytoerako's zijn gevoelig voor allerlei bacteriën. Vooral in de eerste levensweek kan dit tot problemen leiden. Een goede hygiëne en ontsmetting zijn dan ook belangrijk.

De fischer toerako is één van onze favoriete toerako's. Het is een prachtige vogel. Net als andere toerako's zijn ze erg levendig en energiek. De fischer toerako is in de natuur een steeds zeldzamer wordende verschijning. Door goede kweek kan er een veilige populatie in avicultuur ontstaan, zodat het voortbestaan van de soort in ieder geval verzekerd is. Nog maar enkele jaren geleden was de soort in gevangenschap zo zeldzaam, dat er kweekprogramma's en stamboeken werden opgezet. Het wordt dan ook toegejuicht dat er de laatste jaren redelijk met deze toerakosoort is gekweekt. Ook al blijft het aantal liefhebbers dat van deze toerakosoort jongen weet groot te brengen, beperkt. Ik hoop dat ik lezers niet afschrik met mijn ervaringen aangaande agressie. Er zijn andere liefhebbers die hier minder hinder van ervaren. Zij hoeven de vogels nauwelijks te scheiden. Neemt niet weg dat het verstandig is om er voor de aanschaf  over na te denken. en de vogels en hun gedrag vaak te observeren. Dit laatste is geen straf, want het is prachtig om deze vogels te aanschouwen.

Handopfok Fischer Toerako

Omdat onze Fischer toerako's niet zelf hun eieren uitbroeden zijn we genoodzaakt om ze via handopfok groot te brengen.

Als de jonge vogels uit het ei komen moeten ze eerst helemaal opdrogen in de broedmachine. Als ze droog zijn halen we ze uit de broedmachine en plaatsen ze over in een klein houten bakje met houtsnippers en onderin verwarming van 2 lampjes van 25 watt met een thermostaat die we op ongeveer 34 graden houden.

De eerste dag krijgen de jongen om de 1 à 2 uur water (gekookt). De eerste keren één cc en daarna twee cc. Zijn ze 's morgens al uit het ei gekomen dan krijgen ze 's avonds al een beetje voeding mee voor de nacht.

De eerste week krijgen de vogeltjes vloeibaar voedsel, Nutri Bird A21, te beginnen met 1 deel voeding op 6 delen water en vervolgens telkens zoals op de verpakking staat aangegeven. We voeren om de 2 à 2½ uur en wel van 's morgens 8 uur tot 's avonds 11 uur. Er zijn jonge vogels bij die de voeding niet meer lekker vinden als deze dikker wordt. Dan malen we er geweekte Nutri Bird T 16 korrels door. De samenstelling is dan zo dat er nog steeds met het spuitje gevoerd kan worden. Meestal happen ze dan weer gretig.

Na een week zijn ze uit het bakje gegroeid en dan plaatsen we ze in een grotere bak met een verwarmingselement. De temperatuur is dan constant 30 graden. Na twee weken gaat het verwarmingselement overdag uit zodat ze alleen nog 's nachts bijverwarmd worden. Op deze wijze kunnen de toerako's alvast een beetje wennen aan de normale temperatuur.

Na een week gaan we met de voeding over op geweekte Nutri Bird T 16 korrel die we met de hand voeren. De eerste dagen knijpen we de korrels nog een beetje door; dan kunnen ze ze beter verwerken. Dat krijgen ze dan om de 3 uur en wel 6 keer per dag.

Na ongeveer 2½ week zetten we er een bakje met geweekte korrels bij zodat ze zelf gaan leren eten. Eerst draaien ze er meestal nog wat onwennig omheen, maar na een poosje beginnen ze dan toch al aardig zelfstandig te worden. Na 3 weken worden de jonge Fischer toerako's, die dan al geheel zelfstandig zijn geworden, overgeplaatst in een grotere kooi bij andere toerako's. Tot er een liefhebber komt die ze meeneemt..

Als U nog vragen hebt of problemen bij het grootbrengen van toerako's, dan zijn we altijd bereid om samen met U naar een oplossing te zoeken.